Słodko i wytrawnie

Prezentuję moje tegoroczne ozdoby na choinkę, być może będą dla kogoś inspiracją. Pierniczki zostały upieczone z przepisu na szwedzkie pepparkakor, przepis i zeszłoroczne moje dzieła są tutaj.

Tym razem zdecydowałam się na biało-turkusową kolorystykę; witrażyki są z miętowych landrynek. Żeby zrobić takie witrażyki, należy pokruszyć landrynki i po wykrojeniu pierniczków wypełnić landrynkami wycięte otwory. Należy użyć papieru do pieczenia. Te ozdoby piekłam w niższej temperaturze, niż podaje przepis, ale za to dłużej, żeby landrynki zdążyły się rozpłynąć. Ustawiłam temperaturę na 150 °C i wstawiłam pierniczki do piekarnika na 11 minut. Oczywiście ten czas może się różnić w zależności od piekarnika, dlatego dobierając czas pieczenia, należy zwracać uwagę na to, kiedy pierniczki zaczynają się rumienić na brzegach - od tego momentu niewiele im trzeba, żeby się przesadnie spiekły, a więc należy je wyjąć. Tuż po wyjęciu z piekarnika landrynki są płynne, należy pozwolić im zastygnąć, a następnie ostrożnie odkleić od papieru.

Jeśli pierniczki z witrażykami będą przez jakiś czas przechowywane, a nie powieszone, warto przełożyć je papierem do pieczenia, żeby się ze sobą nie posklejały. Warto również trzymać je w szczelnym pojemniku. Landrynki łapią wilgoć z powietrza, dlatego po pewnym czasie witrażyki stają się lepkie, a potem - mogą zupełnie się rozpłynąć. Moje pierniczki po tygodniu wiszenia na choince mają lekkie zacieki z witrażyków - na szczęście tylko z tyłu; z przodu są nienaruszone. Są to dekoracje, które raczej nie będą służyć dłużej niż przez jeden sezon świąteczny. Mnie to nie przeszkadza - w przyszłym roku będę miała powód, żeby na nowo czerpać przyjemność z pieczenia i dekorowania.

Zamieszczam tutaj ten wpis bardziej po to, żeby pochwalić się dekoracją z masy cukrowej, niż żeby polecić przepis - chociaż przepis jest bardzo interesujący. Tort jest bardzo cytrynowy, kwaskowaty. Zdecydowałam więc, że jego wygląd zewnętrzny również powinien być... cytrynowy.

Jeśli chodzi o smak, tort dostał pochwałę od mojego męża, który oznajmił, że smakuje mu on nawet bardziej, niż tort czekoladowo-śmietankowy - a to duży komplement. Dla tortu. Ciasto jest więc na pewno godne polecenia, jednak tylko tym osobom, które bardzo lubią cytrynowy smak. Ja uznałam, że dla mnie tort wychodzi trochę zbyt kwaśny i dlatego do ponczu dodałam trochę cukru, chociaż w przepisie źdródłowym go nie było.

Ponieważ tort jest kwaskowaty, jego smaku nie zepsuła warstwa (bardzo słodkiej!) masy cukrowej - zresztą starałam się nałożyć bardzo cienką warstwę i to mi się udało. Pod tym względem więc wypiek nadaje się do ozdabiania masą cukrową. Nadaje się również z tego względu, że tortu nie trzeba pokrywać dodatkową warstwą kremu - krem w przepisie jest maślany i nie rozpuszcza masy. Tort ten nie jest jednak idealny do pokrywania masą cukrową, bo jest bardzo miękki - biszkopt jest mocno nasączony ponczem, krem również jest miękki - i z tego względu pod ciężarem masy lekko się zapadł na brzegach i stał się obły, co nie całkiem mi się podobało. Polecam dekorowanie tego tortu masą cukrową tego samego dnia, którego ma zostać podany. Tort jest dość wilgotny i jeśli zostawi się go z masą cukrową na noc, ona również staje się wilgotna. Nie rozpuszcza się, ale zmienia swój wygląd - zaczyna wyglądać trochę jak warstwa świeżego lukru. Co w zasadzie niekoniecznie musi być wadą i również może się podobać, ja jednak wolałam, kiedy te dekoracje miały świeży wygląd.

Na zdjęciu jest torcik o średnicy 15 cm; proszę zwrócić uwagę, że z przepisu powstaje wypiek o większej średnicy.

Przy okazji pieczenia tego tortu wypróbowałam zabawny przepis na "rzucany" biszkopt... Przepis nie zawiódł, biszkopt rzeczywiście wyszedł płaski jak stół, idealnie równy, co widać na zdjęciu. Są na nim widoczne dwa biszkopty, bo piekłam wtedy dwa torciki; jeden większy, drugi mniejszy.

Zastanawiam się, czy biszkopt udał się rzeczywiście dzięki zrzuceniu go z wysokości, czy też nawet bez tego byłby tak udany. Miałam wrażenie, że bez rzucania też byłoby dobrze... ale ponieważ piekłam go pierwszy raz, nie odważyłam się zrobić po swojemu. Jeśli będę go piekła po raz drugi, zaryzykuję i opowiem, jaki był efekt.

http://mojewypieki.blox.pl/2009/06/Tort-cytrynowy.html
http://mojewypieki.blox.pl/2009/06/Biszkopt-przepis-II.html

Klasyczny, najzwyklejszy w świecie, pyszny chleb pszenny. Z chrupiącą skórką. W ostatnią sobotę odwiedzili nas znajomi; upiekłam ciasto - ale co tam ciasto, skoro hitem wieczoru okazał się świeży chleb z masłem. W czwórkę zjedliśmy prawie cały bochenek. I niech to będzie rekomendacją.

Przepis nie jest wymagający, chociaż na pierwszy rzut oka może na taki wyglądać. Owszem, od momentu zrobienia ciasta do momentu pieczenia mija jakieś osiem godzin. Owszem, w tym czasie nie można na dłużej wyjść z domu, bo trzeba ciasto co jakiś czas zagniatać. Ale pracy nie jest z nim dużo. Gdyby tak zsumować ten czas, który trzeba rzeczywiście poświęcić na pracę z ciastem, wyszłoby około pół godziny (łącznie ze zrobieniem zaczynu wieczór wcześniej). Muszę też dodać, że piekę chleb pomimo braku profesjonalnego sprzętu, czyli koszyków do wyrastania i kamienia do pieczenia.

Najpierw przepis, potem moje komentarze.

Tyle przepis. Jak to wygląda w praktyce? Zrobienie tego chleba nie jest trudne, naprawdę. Pomimo to potrzebowałam paru podejść, żeby w końcu osiągnąć zadowalający mnie efekt. Robiłam błędy początkującego, dla którego pojęcia związane z pieczeniem chleba są niezrozumiałe. Jak zagniatać ciasto? Jak długo? Co to są te kosze do wyrastania? Podzielę się moimi doświadczeniami i mam nadzieję, że pomogę w ten sposób innym początkującym. Co można na początku zrobić źle?

Można na przykład nie wiedzieć, jak zagnieść ciasto. Przepis mówi, żeby zrobić to trzy razy w godzinnych odstępach. Jak to ma wyglądać, pokazuje film. Chodzi o to, żeby ciasto nie tyle zagnieść, ile poskładać - tak, żeby je napowietrzyć.

Można też nie wiedzieć, o co chodzi z koszami. Kosze do wyrastania chleba wyglądają tak. Za pierwszym razem, zdezorientowana nieznanym pojęciem, po prostu je zignorowałam i ułożyłam chleb do wyrastania na blasze. To nie był dobry pomysł; chleb nie miał zamiaru w ten sposób rosnąć, rozlał się płasko po blasze i tak już został. Ciasto, żeby urosnąć, musi zostać ułożone w koszyku - lub, w przypadku jego braku, w misce. Ja do teraz nie mam koszyków do wyrastania i ciasto świetnie sobie radzi, rosnąc w zwykłych, plastikowych miskach. Da się. Jednak ze względu na wygodę zamierzam kupić sobie koszyki - a dlaczego, o tym za chwilę.

Dobrze jest wyłożyć wyrośnięte ciasto na już rozgrzaną blachę. Jeszcze lepiej na rozgrzany kamień do pieczenia, ale ja takowego nie mam. Piekę na zwyczajnej blasze. Też daje radę. A więc tak: blachę rozgrzać razem z piekarnikiem, wyjąć, wyrzucić na nią chleb z kosza, zrobić nacięcia i jak najszybciej wstawić do piekarnika. I tutaj muszę przyznać, że z koszem moje życie byłoby prostsze. Bo w tej chwili, jak już wspomniałam, pozwalam chlebowi wyrastać w misce. I kiedy go z tej miski wyrzucam, jest okrągły. A ja chcę mieć podłużny bochenek. A więc przed wstawieniem go do piekarnika jeszcze trochę go na blasze przeformowuję i uklepuję. Ostrożnie, żeby nie zniszczyć efektów wyrastania. I szybko, żeby nie pozwolić ciastu za bardzo opaść. Kiedy będę miała podłużny kosz, nie będę już musiała tego robić, bo chleb od razu będzie miał pożądany kształt.

Lekka modyfikacja źródłowego przepisu: okazało się, że dla mnie temperatura 250 °C jest za wysoka. Dzięki tak wysokiej temperaturze chleb miał skórkę nie chrupiącą, ale zbyt twardą. Postanowiłam więc na początku pieczenia nastawiać temperaturę 230 °C i ta okazała się właściwa. Nawiasem mówiąc, nie piekę z parą. Żadnego wstawiania miseczki z wodą ani spryskiwania. Chlebowi i tak niczego nie brakuje, moim zdaniem.

Ostatnia kłopotliwa kwestia: co z zakwasem? Przyznaję, że nie jestem specjalistką w tym temacie. Już raz zakwas zepsułam. Chyba go przekarmiłam... Zepsuł się i już. Obecny zakwas dostałam od mamy i na razie jeszcze nie zrobiłam mu krzywdy. Trzymam go w lodówce, w wąskim, wysokim słoiczku przykrytym folią aluminiową i karmię raz na tydzień. Jeśli mam zamiar piec chleb, po dokarmieniu zostawiam zakwas na parę godzin w temperaturze pokojowej, żeby się mocno uaktywnił. Potem z części robię zaczyn, a reszta wraca do lodówki. Jeśli akurat nie piekę chleba, po dokarmieniu od razu wstawiam zakwas z powrotem do lodówki. I jakoś się trzyma. Jeśli ktoś zamierza zaczynać z zakwasem od zera, polecam ten przepis. Zgodnie z nim, moja mama zrobiła zakwas z mąki żytniej. Jednak od kiedy jest u mnie, jest karmiony mąką pszenną chlebową, właśnie taką, jak w niniejszym przepisie na chleb. Tak też można.

Podzielę się na koniec sposobem na przechowywanie chleba. Otóż można go zamrozić. Kroję chleb, kiedy jest jeszcze świeży i wkładam do zamrażarki. Potem wyjmuję po parę kromek - tyle, ile akurat jest potrzebne. Można je wyjąć wieczorem, wtedy do rana są rozmrożone. Można też włożyć na parę minut do ciepłego piekarnika. W ten sposób chleb jest stale świeży.

Powtórzę: to nie jest trudne. Wiem, że przepisy na zakwas i chleb wyglądają na początku na skomplikowane. Ale to wszystko trzeba po prostu zobaczyć na własne oczy: jak wygląda aktywny zakwas, jak wygląda wyrastające ciasto. I potem już jest prosto.

http://mojewypieki.blox.pl/2009/10/Ulubiony-chleb-pszenny-na-zakwasie.html

To jest nasza ulubiona tarta. Pojawiała się u nas w różnych wersjach, spośród których wyewoluowała i wygrała właśnie ta. Zestaw składników można modyfikować; do charakteru tej tarty pasowałyby też na przykład brokuły czy cukinia. Ta dokładnie kompozycja okazała się jednak najlepsza; te składniki: szpinak, pory i pieczarki idealnie do siebie pasują. Razem z serem pleśniowym tworzą zestaw, któremu już niczego nie brakuje. Jadamy różne tarty, ale do tej wracamy najczęściej.

Tarta będzie dobrze smakowała, jeśli poszczególne składniki: szpinak, pory i pieczarki zostaną doprawione do smaku, ale raczej łagodnie. Należy brać pod uwagę, że na samej górze tarty zostanie ułożony ser pleśniowy, który ma intensywny smak i nada charakter całości. Masę jajeczno-śmietanową również należy doprawić do smaku, przy czym można dodać dość dużo pieprzu i gałki muszkatołowej.

Od jakiegoś czasu szukałam przepisu, który pozwoliłby na zrobienie pierników nadających się na choinkowe ozdoby. Zależało mi na tym, żeby możliwe było rozwałkowanie ciasta na cienko i żeby ciastka nie wyrastały mocno, nie deformowały się. Wykorzystałam już dwa przepisy, ale nie byłam zadowolona - powierzchnia pierników po upieczeniu była nierówna. Dopiero przepis na szwedzkie pepparkakor przypadł mi do gustu. Ciasto wałkuje się bardzo dobrze i łatwo da się wykrawać ciastka o równych brzegach. Gotowe wypieki mają równą, gładką powierzchnię. Warto dodać, że są również bardzo smaczne. Użyłam do ich pieczenia melasy, żeby miały ciemny kolor, kontrastujący z białym lukrem. Trochę się obawiałam, jak to wpłynie na ich smak, bo inne ciastka z melasą, które dotychczas jadłam, nie smakowały mi. Te pierniczki smakowały mi jednak bardzo!

Bardzo dobrze sprawdziły się jako dekoracje choinkowe - nie deformują się na skutek wiszenia na choince, mięknąc. Jeśli jednak mają być przeznaczone do jedzenia, polecam przechowywanie ich w zamkniętej puszce, po jakimś czasie bowiem zaczynają wchłaniać wilgoć z powietrza, a najlepsze moim zdaniem są kruche, chrupiące.

Najpierw szereg zdjęć; przepis - na samym dole.

Tutaj można obejrzeć zdjęcia moich ozdób choinkowych z następnego roku.

http://mojewypieki.blox.pl/2009/11/Pepparkakor.html