Słodko i wytrawnie

W tym roku, piekąc pierniczki, stworzyłam też domek. Ściany, dach i podłogę upiekłam oczywiście każde z osobna, z tego przepisu na pierniczki. Okna mają szybki z landrynek; sposób ich zrobienia również jest podany w przepisie. Zrobiłam najpierw szablony z papieru, według których wycięłam kształty z ciasta. Być może nie jest to najlepszy przepis do takiego celu, ale jest wypróbowany i go lubię. Być może nie jest najlepszy, bo te pierniczki w czasie pieczenia rozrastają się do góry i na boki. Ściany zyskały więc obłe brzegi, które nie pasowały do siebie nawzajem i które częściowo obkroiłam. Pierniczki z tego przepisu mają też tendencję do mięknięcia (co oczywiście zwykle jest ich zaletą), więc konstrukcja domku może nie przetrwać zbyt długo. Chatki z piernika podobno mają krótkie życie właśnie ze względu na to, że miękną i zapadają się. Nie miało to dla mnie wielkiego znaczenia, bo najważniejszy był sam proces konstruowania domku. Mój domek jednak przetrwał jako dekoracja bardzo długo i bez uszczerbku na wyglądzie. Nie wygląda, jakby miał się zapaść. Być może dlatego, że grubo rozwałkowałam ciasto, ma więc mocne ściany.

Aktualizacja z roku 2011: po tym, jak został zrobiony, domek służył za dekorację przez jakiś miesiąc, może trochę dłużej, po czym został schowany. Moja mama postanowiła go przechować do następnych świąt. Teraz został rozpakowany i okazało się, że niestety nie wygląda już dekoracyjnie - landrynek nie można zbyt długo przechowywać, bo łapią wilgoć z powietrza i po dłuższym czasie rozpływają się. Tak się właśnie stało z szybkami w oknach - spłynęły, przez co ściany zrobiły się miękkie i chatka zaczęła się zapadać. Tak więc domek może stać całymi tygodniami (jak wspomniałam, myślę, że to zasługa tego, że ściany i dach są grube), ale jeśli ma szybki z landrynek, jest to dekoracja tylko na jeden okres świąteczny.

Budowa była świetną zabawą, w którą włączyło się więcej członków rodziny. Ściany i dach stawiałam wraz z mężem i bratem. Już wcześniej ozdobiłam je lukrem, tworząc ramy okienne. Musieliśmy postawić ściany (jak widać, została do tego celu użyta duża ilość lukru), a następnie poczekać trochę przed położeniem dachu, żeby lukier przynajmniej trochę zastygł. Rogi domu ustabilizowaliśmy też, podklejając je od środka trójkątnymi elementami z piernika, żeby zachowywały kąty proste i nie zapadały się do środka pod ciężarem dachu. Brat zrobił też choinki z piernikowych gwiazdek, łącznie z pracochłonnie ozdobionymi gwiazdkami na szczytach choinek. Autorem sesji zdjęciowej jest mój tata.

Jak widać na poniższym zdjęciu, domek ma dziurę w podłodze; dziura jest też w kartonie, na którym jest postawiony. Przez tę dziurę do domku jest wkładana lampka, a ściśle biorąc - lampka kładziona jest na stole, a domek jest stawiany tak, żeby lampka się w nim znalazła. Pewnie najbardziej romantycznie byłoby, gdyby w środku była zapalona świeczka. Obawiam się jednak, że świeczka podgrzałaby i rozpuściła witrażyki; zresztą domek musiałby mieć otwór w dachu lub ścianie. Światełko jest więc elektryczne (i to nawet nie jest żarówka, a jeszcze bardziej prozaicznie: to diody).

(a raczej tym razem - inspiracje)
http://przepisy.net/chatka-z-piernika/
http://www.mojegotowanie.pl/swieta/chatka_piernikowa
http://pieprzczywanilia.blogspot.com/2009/12/chatka-z-piernika.html

Pierniczki i sposób ich ozdobienia. Nie stawiam na precyzyjne wykonanie, bo na razie jeszcze nie mam takich zdolności. Misterne ozdoby z lukru to coś, co ciągle jeszcze mnie przerasta. Uczę się powoli, bo takie ozdoby wykonuję tylko raz do roku - właśnie na pierniczkach pieczonych na święta. Chociaż muszę powiedzieć, że i tak już widzę u siebie postępy - to trzeci rok, w którym lukruję pieniki i z pewnością wyszło mi to tym razem lepiej, niż przez dwa poprzednie lata. Dalej nie jest idealnie, ale mnogość i żywość kolorów przesłaniają braki warsztatowe i sprawiają (tak mi się wydaje!), że moje pierniki wyglądają atrakcyjnie, pomimo, że nie są perfekcyjne. Moje pierniki są raczej zabawne niż eleganckie.

Z tego przepisu upiekłam też części składowe domku z piernika. Przy ich produkcji wykorzystałam technikę robienia witrażyków z landrynek, opisaną w przepisie.

Polecam do pieczenia sztuczny miód. Po pierwsze - z nim pierniczki szybciej zmiękną. Po drugie, prawdziwego miodu po prostu nie warto zużywać do pieczenia. Pomimo, że jest zdrowy, w czasie pieczenia traci swoje właściwości - tak więc równie dobrze można użyć miodu sztucznego, który jest tańszy.

Wracając do kwestii mięknięcia - te pierniczki potrafią to zrobić naprawdę bardzo szybko. Jeśli po upieczeniu zostawi się je na wierzchu na dzień lub dwa, prawdopodobnie to wystarczy - wchłoną wilgoć z powietrza i będą gotowe do jedzenia. Można też od razu zapakować je do puszki, wkładając do niej również przekrojone jabłko. Albo przechowywać je razem z krajanką piernikową przekładaną marmoladą czy też pierniczkami nadziewanymi marmoladą. W przypadku przechowywania ich z czymś wilgotnym należy kontrolować ich stan - czy nie stają się za miękkie. Ja w zeszłym roku zostawiłam je w puszce właśnie z nadziewanymi piernikami na jakieś dwa tygodnie i nie podobało mi się to, jak bardzo rozmiękły.

Zaraz po upieczeniu pierniki są miękkie, wiotkie i należy pozwolić im wystygnąć na płaskiej powierzchni. Jeśli położy się je jeden na drugim, mogą zastygnąć zniekształcone.

Metodą prób i błędów dobrałam sobie odpowiednią ilość przyprawy, ale to jest ilość tej konkretnej przyprawy, której ja używam. Wiadomo, że takie mieszanki są różne. Jeśli ktoś używa gotowej przyprawy, być może powinien użyć jej więcej, bo prawdopodobnie zawiera ona cukier albo mąkę, co czyni ją słabszą. Moje pierniki wychodzą wyraźnie korzenne i pachnące, ale nie bardzo ostre - nie lubię ostrych smaków. Jeśli ktoś lubi mocniejsze korzenne smaki, może śmiało dodać więcej przyprawy - na przykład 40 g.

Użyte składniki i narzędzia:

• Foremki, barwniki, rękaw cukierniczy i tylka: firma Wilton; do kupienia w Tortowni, MniamMniam.pl i na Allegro. Foremki są duże; wydaje mi się, że w Polsce zwykle używa się mniejszych. Ale ich rozmiar bardzo mi pasuje do pierników, którym na dobre wychodzi to, że są duże i pulchne. Używam tylki z okrągłym otworem nr 2, moim zdaniem jest idealna do takich dekoracji. Mój rękaw cukierniczy ma 20 cm - z mojego doświadczenia wynika, że nie powinien być większy, bo większego niewygodnie się używa do tak precyzyjnego ozdabiania. Należy do niego nałożyć łyżkę czy dwie lukru na raz, nie więcej. Taką ilością można ozdobić naprawdę dużo pierników.
• Pasteryzowane białko w proszku: firma Squires Kitchen, do kupienia w Tortowni. Najlepszy, nierozlewający się lukier otrzymuje się z białka, jednak zawsze istnieje ryzyko związane z salmonellą, jeśli używa się surowego jajka. Dlatego pasteryzowane białko to dla mnie świetne rozwiązanie.

http://mojewypieki.blox.pl/2007/11/Pierniczki-przepis-II.html

Te pierniczki są przepyszne, z każdym dniem trochę ich znika i obawiam się o to, czy dotrwają do świąt. Są mięciutkie i aromatyczne, i słodkie. Takie domowe są o wiele lepsze od pierniczków z marmoladą, które można kupić.

Źródłowy przepis podaje, że pierniczki po ostygnięciu twardnieją i potrzebują dwóch tygodni, żeby zmięknąć. Ale z komentarzy pod przepisem można się z kolei dowiedzieć, że miękkie są od razu. Tak więc zabierając się za pieczenie nie wiedziałam, czego się spodziewać i bałam się, że piekę je za późno, w związku z czym na święta nie będą jeszcze dobre. Okazało się jednak, że moje pierniczki były miękkie od razu. Od ich upieczenia minęła doba i gdyby chciały stwardnieć, stygnąc, już dawno by to zrobiły - ale dalej są mięciutkie. Być może to zasługa marmolady, z którą się piekły. Również dzięki marmoladzie zapewne są tak aromatyczne i pachnące. Przechowuję je szczelnie zamknięte, żeby nie wyschły i kiedy tylko do nich zajrzę, kuszą fantastycznym, owocowo-korzennym zapachem. A więc dalej nie jest za późno, żeby je upiec na święta, właściwie można to zrobić na ostatnią chwilę (trzeba jednak pamiętać o dobie, którą ciasto musi spędzić w lodówce). Wydaje mi się wręcz, że te pierniki są najlepsze krótko po upieczeniu. Zamierzam je piec w przyszłości jakiś tydzień przed świętami, nie wcześniej - świeżo po upieczeniu najbardziej mi smakują.

Z racji tego, że ciasto jest klejące i bardzo miękkie, potrzebuje dużej ilości mąki do podsypywania. Z drugiej jednak strony, ponieważ ciastka muszą się ze sobą skleić, zamykając w środku marmoladę, najlepiej by było, żeby tej mąki było jak najmniej. Tak więc należy użyć tyle mąki, żeby ciastka dało się wyciąć i przenieść na blachę - i dokładnie tyle, ani trochę więcej.

Ze źródłowego przepisu wynika, że pierniczki należy piec przez 7-12 minut i podając ten przepis, nie odważyłam się wprowadzić pod tym względem zmian, chociaż podejrzewam, że krótsze czasy pieczenia dotyczą pierniczków pieczonych samodzielnie, bez nadzienia, a piekąc nadziewane, należy celować raczej w górną granicę tego czasu. Warto upiec na początku na próbę jedno czy dwa ciastka, żeby ustalić różne parametry: czas pieczenia, ilość marmolady i grubość ciasta.

Z całej porcji wyszło mi 130 pierniczków.

Moje pierniczki nie były błyszczące, nie posmarowałam ich białkiem, bo przeznaczyłam je do oblania glazurą czekoladową z tego przepisu:

Glazury wystarczyło na połowę pierniczków. W rzeczy samej gęstnieje dość szybko i warto ją co jakiś czas rozrzedzić na nowo wodą, bo inaczej na pierniczkach zostaje zbyt gruba warstwa.

Szczerze mówiąc, mnie bardziej smakowały pierniczki bez polewy. Czekolada nie była im ani trochę potrzebna, a nawet trochę zagłuszyła delikatny smak ciasta i nadzienia. W mojej rodzinie jednak były też głosy, że pierniczki w glazurze są absolutnie doskonałe i bez niej się w ogóle nie liczą. Tak więc, jak widać, sprawa nie jest rozstrzygnięta i polecam po prostu obie wersje wypróbować.

Aktualizacja z roku 2010: tym razem ułatwiłam sobie pracę z oblewaniem pierniczków glazurą. Ułożyłam pierniczki na blacie jeden obok drugiego i każdy z nich ozdobiłam smugami polewy, używając chochelki. Ta technika jest o wiele szybsza, niż maczanie pierniczków w glazurze - ozdobienie całej porcji zajęło zaledwie parę minut. Ta wersja bardziej mi też smakuje - polewy nie jest ani za dużo, ani za mało. Jedna porcja polewy wystarcza na trochę mniej niż porcję pierniczków. Myślę, że półtorej porcji polewy byłoby odpowiednią ilością. Efekt wygląda tak:

Nie wiesz, co zrobić z pozostałymi białkami? Można je zamrozić, a później wykorzystać na przykład do upieczenia finansjerek.

http://mojewypieki.blox.pl/2008/11/Pierniczki-jak-alpejskie.html
http://mojewypieki.blox.pl/2008/12/Glazura-czekoladowa-i-lukier-do-pierniczkow.html

Zachwyciły mnie te muffinki. Połączenie nie jest odkrywcze: cynamon, gałka muszkatołowa i miód to zestaw, który pojawia się w wielu przepisach, ale kiedy zaczynają się zimne i zimowe dni, chyba właśnie takich smaków się szuka i nikomu nie przeszkadza, że nie są odkrywcze. Mnie osobiście nie przeszkadza ani trochę.

Blog, z którego wzięłam ten przepis, podaje ilości składników wystarczające do upieczenia sześciu dużych muffinek, co daje więcej niż jedną blachę muffinek w zwykłym rozmiarze. Ponieważ chciałam upiec tylko jedną blachę takich właśnie zwykłych muffinek, pozmieniałam proporcje w stosunku do przepisu oryginalnego. Zmniejszyłam ilości składników, tworzących objętość, to znaczy mąki, masła i mleka. Zostawiłam za to te same ilości przypraw, uznając, że muffinkom nie zaszkodzi, jeśli będą miały mocniejszy smak. I rzeczywiście - wyszły dokładnie takie, jakich oczekiwałam. Są słodko-korzenne, idealne.

Żeby nie powodować nieporozumień tym zawiłym wywodem, napiszę jeszcze precyzyjnie: z przepisu wychodzi dwanaście standardowych muffinek, czyli jak zwykle.

Cukier, którym muffinki są posypane, po upieczeniu tworzy delikatną skorupkę. Jej słodycz przyjemnie kontrastuje ze środkiem muffinki, który ma smak o wiele mniej słodki. Zdecydowanie korzenny, może nawet leciutko ostry. Ale dla mnie doskonały. Zawsze bardzo mnie cieszy, kiedy wymyślam sobie proporcje składników muffinek z zamiarem osiągnięcia konkretnego smaku i trafiam dokładnie w ten smak. Muffinki świetnie nadają się na dzisiejszy dzień. Listopadowe wieczory są długie i ciemne, a aromatyczne muffinki doskonale wkomponowały się w taki wieczór.

http://forthebodyandsoulpl.blogspot.com/2008/11/muffinki-z-jabkami.html