Słodko i wytrawnie

Prezentuję moje tegoroczne ozdoby na choinkę, być może będą dla kogoś inspiracją. Pierniczki zostały upieczone z przepisu na szwedzkie pepparkakor, przepis i zeszłoroczne moje dzieła są tutaj.

Tym razem zdecydowałam się na biało-turkusową kolorystykę; witrażyki są z miętowych landrynek. Żeby zrobić takie witrażyki, należy pokruszyć landrynki i po wykrojeniu pierniczków wypełnić landrynkami wycięte otwory. Należy użyć papieru do pieczenia. Te ozdoby piekłam w niższej temperaturze, niż podaje przepis, ale za to dłużej, żeby landrynki zdążyły się rozpłynąć. Ustawiłam temperaturę na 150 °C i wstawiłam pierniczki do piekarnika na 11 minut. Oczywiście ten czas może się różnić w zależności od piekarnika, dlatego dobierając czas pieczenia, należy zwracać uwagę na to, kiedy pierniczki zaczynają się rumienić na brzegach - od tego momentu niewiele im trzeba, żeby się przesadnie spiekły, a więc należy je wyjąć. Tuż po wyjęciu z piekarnika landrynki są płynne, należy pozwolić im zastygnąć, a następnie ostrożnie odkleić od papieru.

Jeśli pierniczki z witrażykami będą przez jakiś czas przechowywane, a nie powieszone, warto przełożyć je papierem do pieczenia, żeby się ze sobą nie posklejały. Warto również trzymać je w szczelnym pojemniku. Landrynki łapią wilgoć z powietrza, dlatego po pewnym czasie witrażyki stają się lepkie, a potem - mogą zupełnie się rozpłynąć. Moje pierniczki po tygodniu wiszenia na choince mają lekkie zacieki z witrażyków - na szczęście tylko z tyłu; z przodu są nienaruszone. Są to dekoracje, które raczej nie będą służyć dłużej niż przez jeden sezon świąteczny. Mnie to nie przeszkadza - w przyszłym roku będę miała powód, żeby na nowo czerpać przyjemność z pieczenia i dekorowania.

To jest nasza ulubiona tarta. Pojawiała się u nas w różnych wersjach, spośród których wyewoluowała i wygrała właśnie ta. Zestaw składników można modyfikować; do charakteru tej tarty pasowałyby też na przykład brokuły czy cukinia. Ta dokładnie kompozycja okazała się jednak najlepsza; te składniki: szpinak, pory i pieczarki idealnie do siebie pasują. Razem z serem pleśniowym tworzą zestaw, któremu już niczego nie brakuje. Jadamy różne tarty, ale do tej wracamy najczęściej.

Tarta będzie dobrze smakowała, jeśli poszczególne składniki: szpinak, pory i pieczarki zostaną doprawione do smaku, ale raczej łagodnie. Należy brać pod uwagę, że na samej górze tarty zostanie ułożony ser pleśniowy, który ma intensywny smak i nada charakter całości. Masę jajeczno-śmietanową również należy doprawić do smaku, przy czym można dodać dość dużo pieprzu i gałki muszkatołowej.

Od jakiegoś czasu szukałam przepisu, który pozwoliłby na zrobienie pierników nadających się na choinkowe ozdoby. Zależało mi na tym, żeby możliwe było rozwałkowanie ciasta na cienko i żeby ciastka nie wyrastały mocno, nie deformowały się. Wykorzystałam już dwa przepisy, ale nie byłam zadowolona - powierzchnia pierników po upieczeniu była nierówna. Dopiero przepis na szwedzkie pepparkakor przypadł mi do gustu. Ciasto wałkuje się bardzo dobrze i łatwo da się wykrawać ciastka o równych brzegach. Gotowe wypieki mają równą, gładką powierzchnię. Warto dodać, że są również bardzo smaczne. Użyłam do ich pieczenia melasy, żeby miały ciemny kolor, kontrastujący z białym lukrem. Trochę się obawiałam, jak to wpłynie na ich smak, bo inne ciastka z melasą, które dotychczas jadłam, nie smakowały mi. Te pierniczki smakowały mi jednak bardzo!

Bardzo dobrze sprawdziły się jako dekoracje choinkowe - nie deformują się na skutek wiszenia na choince, mięknąc. Jeśli jednak mają być przeznaczone do jedzenia, polecam przechowywanie ich w zamkniętej puszce, po jakimś czasie bowiem zaczynają wchłaniać wilgoć z powietrza, a najlepsze moim zdaniem są kruche, chrupiące.

Najpierw szereg zdjęć; przepis - na samym dole.

Tutaj można obejrzeć zdjęcia moich ozdób choinkowych z następnego roku.

http://mojewypieki.blox.pl/2009/11/Pepparkakor.html

W tym roku, piekąc pierniczki, stworzyłam też domek. Ściany, dach i podłogę upiekłam oczywiście każde z osobna, z tego przepisu na pierniczki. Okna mają szybki z landrynek; sposób ich zrobienia również jest podany w przepisie. Zrobiłam najpierw szablony z papieru, według których wycięłam kształty z ciasta. Być może nie jest to najlepszy przepis do takiego celu, ale jest wypróbowany i go lubię. Być może nie jest najlepszy, bo te pierniczki w czasie pieczenia rozrastają się do góry i na boki. Ściany zyskały więc obłe brzegi, które nie pasowały do siebie nawzajem i które częściowo obkroiłam. Pierniczki z tego przepisu mają też tendencję do mięknięcia (co oczywiście zwykle jest ich zaletą), więc konstrukcja domku może nie przetrwać zbyt długo. Chatki z piernika podobno mają krótkie życie właśnie ze względu na to, że miękną i zapadają się. Nie miało to dla mnie wielkiego znaczenia, bo najważniejszy był sam proces konstruowania domku. Mój domek jednak przetrwał jako dekoracja bardzo długo i bez uszczerbku na wyglądzie. Nie wygląda, jakby miał się zapaść. Być może dlatego, że grubo rozwałkowałam ciasto, ma więc mocne ściany.

Aktualizacja z roku 2011: po tym, jak został zrobiony, domek służył za dekorację przez jakiś miesiąc, może trochę dłużej, po czym został schowany. Moja mama postanowiła go przechować do następnych świąt. Teraz został rozpakowany i okazało się, że niestety nie wygląda już dekoracyjnie - landrynek nie można zbyt długo przechowywać, bo łapią wilgoć z powietrza i po dłuższym czasie rozpływają się. Tak się właśnie stało z szybkami w oknach - spłynęły, przez co ściany zrobiły się miękkie i chatka zaczęła się zapadać. Tak więc domek może stać całymi tygodniami (jak wspomniałam, myślę, że to zasługa tego, że ściany i dach są grube), ale jeśli ma szybki z landrynek, jest to dekoracja tylko na jeden okres świąteczny.

Budowa była świetną zabawą, w którą włączyło się więcej członków rodziny. Ściany i dach stawiałam wraz z mężem i bratem. Już wcześniej ozdobiłam je lukrem, tworząc ramy okienne. Musieliśmy postawić ściany (jak widać, została do tego celu użyta duża ilość lukru), a następnie poczekać trochę przed położeniem dachu, żeby lukier przynajmniej trochę zastygł. Rogi domu ustabilizowaliśmy też, podklejając je od środka trójkątnymi elementami z piernika, żeby zachowywały kąty proste i nie zapadały się do środka pod ciężarem dachu. Brat zrobił też choinki z piernikowych gwiazdek, łącznie z pracochłonnie ozdobionymi gwiazdkami na szczytach choinek. Autorem sesji zdjęciowej jest mój tata.

Jak widać na poniższym zdjęciu, domek ma dziurę w podłodze; dziura jest też w kartonie, na którym jest postawiony. Przez tę dziurę do domku jest wkładana lampka, a ściśle biorąc - lampka kładziona jest na stole, a domek jest stawiany tak, żeby lampka się w nim znalazła. Pewnie najbardziej romantycznie byłoby, gdyby w środku była zapalona świeczka. Obawiam się jednak, że świeczka podgrzałaby i rozpuściła witrażyki; zresztą domek musiałby mieć otwór w dachu lub ścianie. Światełko jest więc elektryczne (i to nawet nie jest żarówka, a jeszcze bardziej prozaicznie: to diody).

(a raczej tym razem - inspiracje)
http://przepisy.net/chatka-z-piernika/
http://www.mojegotowanie.pl/swieta/chatka_piernikowa
http://pieprzczywanilia.blogspot.com/2009/12/chatka-z-piernika.html

Pierniczki i sposób ich ozdobienia. Nie stawiam na precyzyjne wykonanie, bo na razie jeszcze nie mam takich zdolności. Misterne ozdoby z lukru to coś, co ciągle jeszcze mnie przerasta. Uczę się powoli, bo takie ozdoby wykonuję tylko raz do roku - właśnie na pierniczkach pieczonych na święta. Chociaż muszę powiedzieć, że i tak już widzę u siebie postępy - to trzeci rok, w którym lukruję pieniki i z pewnością wyszło mi to tym razem lepiej, niż przez dwa poprzednie lata. Dalej nie jest idealnie, ale mnogość i żywość kolorów przesłaniają braki warsztatowe i sprawiają (tak mi się wydaje!), że moje pierniki wyglądają atrakcyjnie, pomimo, że nie są perfekcyjne. Moje pierniki są raczej zabawne niż eleganckie.

Z tego przepisu upiekłam też części składowe domku z piernika. Przy ich produkcji wykorzystałam technikę robienia witrażyków z landrynek, opisaną w przepisie.

Polecam do pieczenia sztuczny miód. Po pierwsze - z nim pierniczki szybciej zmiękną. Po drugie, prawdziwego miodu po prostu nie warto zużywać do pieczenia. Pomimo, że jest zdrowy, w czasie pieczenia traci swoje właściwości - tak więc równie dobrze można użyć miodu sztucznego, który jest tańszy.

Wracając do kwestii mięknięcia - te pierniczki potrafią to zrobić naprawdę bardzo szybko. Jeśli po upieczeniu zostawi się je na wierzchu na dzień lub dwa, prawdopodobnie to wystarczy - wchłoną wilgoć z powietrza i będą gotowe do jedzenia. Można też od razu zapakować je do puszki, wkładając do niej również przekrojone jabłko. Albo przechowywać je razem z krajanką piernikową przekładaną marmoladą czy też pierniczkami nadziewanymi marmoladą. W przypadku przechowywania ich z czymś wilgotnym należy kontrolować ich stan - czy nie stają się za miękkie. Ja w zeszłym roku zostawiłam je w puszce właśnie z nadziewanymi piernikami na jakieś dwa tygodnie i nie podobało mi się to, jak bardzo rozmiękły.

Zaraz po upieczeniu pierniki są miękkie, wiotkie i należy pozwolić im wystygnąć na płaskiej powierzchni. Jeśli położy się je jeden na drugim, mogą zastygnąć zniekształcone.

Metodą prób i błędów dobrałam sobie odpowiednią ilość przyprawy, ale to jest ilość tej konkretnej przyprawy, której ja używam. Wiadomo, że takie mieszanki są różne. Jeśli ktoś używa gotowej przyprawy, być może powinien użyć jej więcej, bo prawdopodobnie zawiera ona cukier albo mąkę, co czyni ją słabszą. Moje pierniki wychodzą wyraźnie korzenne i pachnące, ale nie bardzo ostre - nie lubię ostrych smaków. Jeśli ktoś lubi mocniejsze korzenne smaki, może śmiało dodać więcej przyprawy - na przykład 40 g.

Użyte składniki i narzędzia:

• Foremki, barwniki, rękaw cukierniczy i tylka: firma Wilton; do kupienia w Tortowni, MniamMniam.pl i na Allegro. Foremki są duże; wydaje mi się, że w Polsce zwykle używa się mniejszych. Ale ich rozmiar bardzo mi pasuje do pierników, którym na dobre wychodzi to, że są duże i pulchne. Używam tylki z okrągłym otworem nr 2, moim zdaniem jest idealna do takich dekoracji. Mój rękaw cukierniczy ma 20 cm - z mojego doświadczenia wynika, że nie powinien być większy, bo większego niewygodnie się używa do tak precyzyjnego ozdabiania. Należy do niego nałożyć łyżkę czy dwie lukru na raz, nie więcej. Taką ilością można ozdobić naprawdę dużo pierników.
• Pasteryzowane białko w proszku: firma Squires Kitchen, do kupienia w Tortowni. Najlepszy, nierozlewający się lukier otrzymuje się z białka, jednak zawsze istnieje ryzyko związane z salmonellą, jeśli używa się surowego jajka. Dlatego pasteryzowane białko to dla mnie świetne rozwiązanie.

http://mojewypieki.blox.pl/2007/11/Pierniczki-przepis-II.html